Kurtuluş Savaşı’nı anlatırken genellikle paşaları ve cepheleri sayarız. Oysa o savaşı ayakta tutan, adı hiçbir harita üzerinde yazmayan binlerce insandı. Fatma Seher Erden, yani halk arasında Kara Fatma, bunların en çarpıcı olanlarından biridir.
1888'de doğdu. Doğum yerinin Erzurum olduğu düşünülür ama kayıtlarla doğrulanmış değil. Nüfus kayıtlarında adı “Mahi” geçer, kendisi ve çevresi ise “Fatma” adını kullandı. Subay Ahmet Bey’le evlendi ve onunla birlikte Balkan Savaşları’nda yer aldı.
I. Dünya Savaşı’nda eşi Kafkas Cephesi’ne giderken o Edirne’de kaldı, kendi ailesinden on kadar kadını örgütleyip çarpıştı. Eşinin Sarıkamış’ta şehit düştüğü haberini alınca Van’a gitti. Düşünün, kocasını kaybetmiş bir kadın, yasa gömülmek yerine silaha sarılıyor.
Erzurum Kongresi sırasında kardeşiyle birlikte 100-150 kişi topladı. Lakabının hikâyesi de ilginçtir: 1922'de gazeteye anlattığına göre Sivas Kongresi sırasında Mustafa Kemal’le görüştü ve “Kara” adını gözü karalığı yüzünden ona bizzat o vermişti. Bu anlatı kendi ağzından geliyor, bunu not edelim.
Batı Cephesi’nde milis müfreze komutanı oldu. İstanbul’a gidip küçük bir çete kurdu, İzmit’te büyüttü. Zamanla emrinde 700 erkek ve 43 kadından oluşan bir birlik doğdu. İzmit’in kurtuluşuna kadar orada kaldı, sonra İznik cephesine geçti. İnönü’lerde, Sakarya’da ve Dumlupınar’da çarpıştı. Sakarya’dan sonra teğmen oldu.
Hatıralarına göre Ankara’da 1922'deki Rus sefaretinin Bahar Bayramı kutlamasında silah atma yarışmasını birinci bitirdi. Mustafa Kemal ona gümüş bir sigara tabakası hediye etti ve rütbesini yükseltti. New York Times bile bunu “Savaşan Türk Kadını Teğmenliğe Yükseldi” başlığıyla duyurdu. Büyük Taarruz’un ilk günlerinde Yunan birliğine esir düştü, kaçıp müfrezesinin başına döndü, sonra Bursa’nın kurtuluşunda rol aldı.
Asıl acı kısım sonra geldi. Üsteğmen olarak emekli oldu, emekli maaşını Kızılay’a bağışladı. Ama yıllar sonra yoksulluk içinde kaldı, anılarını geçinmek için yayımladı. 1954'te Meclis ona aylık 170 lira bağladı. 1955'te Darülaceze’de 67 yaşında öldü.
Bugün mezarı Kızılay tarafından anıt mezar yapılmış, Bursa’da heykeli var. Bir ülke kahramanlarını bazen onlar öldükten sonra hatırlıyor.
