HAZAR KAĞANLIĞI: YAHUDİLİĞİ BENİMSEYEN TÜRK DEVLETİ!
7.yüzyılda güçlenerek Karadeniz'in kuzeyi, Kafkasya ve Hazar Denizi çevresinde geniş bir hâkimiyet kuran Hazar Kağanlığı, Türk tarihinin en dikkat çekici devletlerinden biridir. Yaklaşık 650-969 yılları arasında varlığını sürdüren Hazarlar, Doğu Avrupa ile Orta Asya arasındaki ticaret yollarını kontrol ederek dönemin önemli siyasi güçlerinden biri hâline geldi.
Hazarların en dikkat çekici özelliği, 8. yüzyılda yönetici hanedanın ve devlet seçkinlerinin Yahudiliği benimsemesidir. Ancak bu durum, toplumun tamamının Yahudi olduğu anlamına gelmiyordu. Hazar ülkesinde Müslümanlar, Hristiyanlar, Yahudiler ve farklı inançlara sahip topluluklar bir arada yaşıyordu. Bu çok dinli yapı, Hazarları Orta Çağ'ın dikkat çeken siyasi oluşumlarından biri yaptı.
Hazarlar, özellikle Bizans İmparatorluğu ile kurdukları ilişkiler sayesinde bölgesel siyasette önemli bir rol oynadı. Arap ordularının Kafkasya üzerinden kuzeye ilerleyişine karşı uzun süre mücadele ettiler. Böylece Kafkasya, Bizans, İslam dünyası ve Türk bozkırları arasındaki güç mücadelesinin önemli merkezlerinden biri oldu.
İtil (Atil) şehri, Hazar Kağanlığı'nın önemli merkezlerinden biriydi. İpek Yolu'nun kuzey güzergâhları üzerindeki ticaret, devletin ekonomik gücünü artırdı.
Ancak 10. yüzyılda Kiev Knezliği'nin hükümdarı Svyatoslav'ın seferleri Hazar gücünü ağır biçimde sarstı. 960'lı yıllardaki saldırıların ardından kağanlık siyasi varlığını büyük ölçüde kaybetti.
Hazarlar, Doğu Avrupa tarihinde derin izler bırakan ve Türk dünyasının tarihî mirasında önemli yer tutan devletlerden biri olarak tarihe geçti.
