Bir isim düşünün ki yüzyıllar boyunca bir çağın kapısını aralasın: Mehmed. Bu ad, Arapça kökenli Muhammed’in Türkçeleşmiş hâlidir ve “övülen, her türlü övgüye layık olan” anlamına gelir. Türkler onu “Mehemmed” diye söyledi; zamanla Mehmed oldu, sonra Mehmet. Kıvâmî’nin Fetihnâme’si gibi devrin harekeli metinleri ise adın aslında Muhammed okunduğunu gösterir. Şiirlerinde ise Avni mahlasını kullandı.
1453'te, henüz yirmi bir yaşındayken İstanbul’u fethetti ve Roma’nın varisi olan on asırlık Bizans’a son verdi. Bazı tarihçilere göre Orta Çağ o gün kapandı, Yeni Çağ başladı. Ardından unvanlar peş peşe geldi: Fâtih, yani Fetheden; Ebû’l-Feth, yani Fethin Babası; daha sonra Çağ Açan Hükümdar.
Kayser-i Rûm unvanı ise onun Rum olduğunu değil, Doğu Roma’nın bütün eski topraklarının yasal hükümdarı olduğu iddiasını gösteren siyasi bir hamleydi. Batı ona “Büyük Türk” dedi. O ise kendine Sultanü’l-Berreyn ve Hakanü’l-Bahreyn dedi: İki Karanın Sultanı, İki Denizin Hakanı. Yani Anadolu ile Rumeli’nin, Akdeniz ile Karadeniz’in efendisi.